Các nguyên tắc cơ bản của Phong thủy học hiện đại

Phong thủy học là một môn khoa học tổng hợp của nhiều loại khoa học như Địa lý học, Địa chất học, Tinh tượng học, Khí tượng học, Cảnh quan học, Kiến trúc học, Sinh thái học và Nhân học, v,v.. Tôn chỉ của Phong thủy học là khảo sát, tìm hiểu kỹ về môi trường tự nhiên, thuận theo tự nhiên, lợi dụng và cải tạo có điều tiết và kiềm chế đối với tự nhiên, tạo nên nơi ở và môi trường sống tốt, thu về Thiên thời, Địa lợi, Nhân hòa, đạt được sự hòa hợp giữa thiên nhiên và con người.

Hình minh họa (Nguồn: Internet)

Kế thừa các giá trị truyền thống kết hợp với phương pháp luận tổng hợp, độc đáo, Phong thủy học hiện đại đang được thực hành dựa trên các nguyên tắc sau đây:

1. Nguyên tắc hệ thống chỉnh thể

Môi trường là một hệ thống chỉnh thể. Hệ thống này bao gồm vạn vật trong trời đất, lấy con người làm trung tâm. Mỗi một hệ thống nhỏ trong môi trường đều có liên hệ với nhau, dựa vào nhau để tồn tại, kiềm chế lẫn nhau, đối lập nhau và chuyển hóa cùng nhau. Chức năng của Phong thủy học chính là nắm bắt có tính vĩ mô việc điều hòa mối quan hệ giữa các hệ thống, tối ưu hóa và tìm được tổ hợp phù hợp nhất.

Đây là nguyên tắc chung của Phong thủy học. Các nguyên tắc khác đều thuộc nguyên tắc chỉnh thể này và được phát triển dựa trên nó. Đây cũng được xem là xuất phát điểm của Phong thủy học hiện đại.

2. Nguyên tắc “Thích nghi”

Nguyên tắc này căn cứ vào tính khách quan của môi trường để áp dụng phương thức sinh hoạt thích nghi với tự nhiên.

Tại những vùng địa lý khác nhau, khí hậu, chất đất khác nhau thì kiến trúc xây dựng cũng rất khác nhau. Ở vùng Đồng bằng Bắc bộ, người ta làm nhà ba gian để ở. Nhà ở nơi đây đa phần là hướng Nam, thi công đơn giản, mùa đông ấm, mùa hè mát, hạn chế sự ẩm mốc của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Trong khi đó tại vùng Tây bắc Việt Nam, khí hậu ẩm thấp, mưa nhiều, có nhiều động vật hoang dã nên người dân ở đó xây dựng nhà ở theo kiểu nhà sàn. Nhà kiểu này giúp không khí lưu thông, khô ráo, thoáng mát, đại đa số được xây ở nơi tựa vào núi và gần với nguồn nước.

Căn cứ vào tình hình thực tế, việc áp dụng các phương pháp có hiệu quả thiết thực, làm cho con người và kiến trúc thích nghi với môi trường tự nhiên, quy hợp với tự nhiên, làm cho thiên nhiên và con người hòa hợp làm một, đây chính là ý nghĩa chân thực của Phong thủy.

3. Nguyên tắc tựa núi, gần nước

Tựa núi gần nước là một trong những nguyên tắc cơ bản nhất của Phong thủy học. Núi là xương sống của đất. Nước là nguồn sống của vạn vật. Xây cất nhà ở tựa được vào núi là tốt, gần với nguồn nước trong lành luôn là mong muốn của cả vua chúa và thường dân từ xưa đến nay.

4. Nguyên tắc nhìn hình tra thế

Phong thủy học coi trọng hình của núi và thế của đất, đặt môi trường nhỏ vào môi trường lớn để khảo sát.

Phong thủy học gọi dãy núi kéo dài là long mạch. Hình và thế của long mạch có sự khác nhau, nghìn thước là thế, trăm thước là hình. Thế là viễn cảnh, hình là cận cảnh. Thế và hình có mối liên quan mật thiết với nhau. Thế bên ngoài, hình bên trong. Thế giống như vách tường của thành quách, hình tựa cửa của lâu đài. Thế là quần thể nhiều ngọn núi nhấp nhô, hình là một ngọn núi.

Từ môi trường lớn quan sát môi trường nhỏ sẽ biết được những gì môi trường nhỏ chịu ảnh hưởng và bị kiểm chế, ví dụ như nguồn nước, khoáng sản, địa chất. Bất kỳ sự hung, cát nào mà một mảnh đất biểu hiện ra đều được quyết định bởi môi trường lớn. Chỉ có hình thế đẹp thì nhà và đất mới hoàn mỹ. Muốn xem xét một ngồi nhà hay một công xưởng trước hết phải xem xét đến môi trường lớn. Quan sát bằng mắt nơi rộng lớn và sờ mó bằng tay nơi nhỏ hẹp.

5. Nguyên tắc kiểm nghiệm địa chất, thủy chất (đất và nước)

Địa chất, thủy chất quyết định đến thể chất và sức khỏe con người. Địa chất ẩm thấp hoặc hôi nát có thể gây bệnh viêm khớp, bệnh tim thể phong thấp, bệnh da diễu. Đất ẩm thấp, hôi hám là môi trường cho vi khuẩn sinh sôi phát triển, là căn nguyên của các loại bệnh, vì vậy không nên xây nhà trên đất này.

Hơi nước ở những khu vực khác nhau chứa một lượng nguyên tố vi lượng và vật chất hóa học khác nhau. Một số chất trong đó có thể gây bệnh, trong khi một số chất khác lại có thể chữa bệnh. Phong thủy học chủ trương khảo sát long mạch nước đến và đi, phân tích chất lượng nước, nắm được lưu lượng nước, làm sạch môi trường nước. Điều này rất ích lợi cho sức khỏe cư dân.

6. Nguyên tắc tọa Bắc, hướng Nam

Nhà ở hướng Nam dễ thu nạp được ánh nắng, tránh được gió lạnh. Nguyên tắc tọa Bắc hướng Nam là một nhận thức chính xác đối với hiện tượng tự nhiên, thuận ứng với Đạo Trời, có được linh khí của núi sông, nhận được ánh sáng của mặt trăng, mặt trời, nuôi dưỡng thân thể, rèn luyện tinh thần, là hướng địa linh sinh nhân kiệt.

Hòa hơp với thiên nhiên là ý nghĩa chân thực của Phong thủy (Nguồn ảnh: Internet)

7. Nguyên tắc thích trung cư trung

Thích trung là chọn được chỗ tốt, không thiên không lệch, không to không nhỏ, không cao không thấp. Cố gắng tối ưu hóa và tiếp cận đến các giá trị chân, thiện, mỹ.

Lý luận Phong thủy chủ trương sơn mạch, dòng nước, phương hướng đều phải phối hợp hài hòa với nhà ở. Căn phòng to hay nhỏ cũng phải được điều chỉnh: Nhà to mà người ít là không tốt, phòng nhỏ nhưng người nhiều không tốt. Phòng to cửa nhỏ là không tốt, phòng nhỏ cửa to cũng không tốt.

Nguyên tắc thích trung cũng yêu cầu về vị trí trung tâm. Bố cục phải chỉnh tề, thiết bị đi kèm bố trí chặt chẽ, vây quanh tâm trục. Trong cảnh quan Phong thủy điển hình đều có một đường trục. Đường trục này ngang với king tuyến trái đất, kéo dài theo chiều Nam Bắc. Đầu phía Bắc của đường trục tốt nhất là có dãy núi chạy ngang qua, hình thành tổ hợp chữ “Đinh” (丁). Đầu phía Nam tốt nhất là có minh đường (Đồng bằng) rộng rãi. Phía Đông Tây của đường trục giữa có công trình kiến trúc và có sông ngòi uốn lượn.

8. Nguyên tắc thuận thừa sinh khí

Lý luận Phong thủy lấy “Khí” làm nguồn gốc của vạn vật. Do thay đổi mùa vụ, sinh khí và hướng có sự thay đổi. Tháng khác nhau, sinh khí và tử khí cũng khác nhau. Sinh khí là cát, tử khí là hung. Lý luận Phong thủy đề xướng xây dựng và tu sửa nhà ở những nơi có sinh khí, đây được gọi là thừa sinh khí. Có được sinh khí tốt thì cây cối phát triển tốt tươi, con người khỏe mạnh, trường thọ.

Cửa chính của nhà là cửa khí. Nếu như có đường đi, có dòng nước chảy uốn lượn qua, tức là đã có khí, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu, nắm bắt thông tin. Nếu đặt cửa chính ở nơi bế tắc, có nghĩa là không thu nhận được khí. Cửa nhận được khí sẽ có lợi cho không khí lưu thông, qua đó tốt cho sức khỏe con người.

Tổng hợp